Para rreth 2500 vjetesh sipas mitologjise antike greke, nje Titan i quajtur Promete i vjedh zjarrin e diturise Zeusit per t’ia dhene ate njerezve, ne menyre qe keta te fundit te mos ishin teresisht te varur prej perendive por te mund te zhvilloheshin vecas fale diturise se fituar. 25 shekuj me vone, ky grup “inferior” qeniesh ka arritur jo vetem te zoteroje zjarrin por edhe te rivalizoje me arme te njejta vete Zeusin, zotin e rrufeve.
Kete e ka mundesuar nje grup kerkuesish europiane te cilet kane arritur ta clirojne aktivitetin elektrik te permbajtur ne rete, duke i “aktivizuar” keto te fundit fale nje rrezeje lazer me fuqi te larte. Eksperimenti i drejtuar nga Jerome Kasparian (Zherom Kasparian) dhe koleget e tij te Universitetit te Lionit eshte publikuar ne “Optics Express” dhe eshte zhvilluar ne New Mexico.
Per te kryer eksperimentin ne fjale kerkuesve u eshte dashur te shkojne ne majen e South Baldy Peak nderkohe qe kalonte nje turbullim i larte atmosferik, prej nga kane derguar drejt reve nje seri impulsesh me energji te larte te cilat kane eksituar akoma me shume ngarkesat e perqendruara ne to, duke formuar filamente plazme (lende ne gjendje teper te eksituar, e perbere nga nje numer i madh elektronesh te dale nga orbitat) qe kane cliruar nje aktivitet elektrik mjaft te fuqishem. Dhe per kerkuesit kjo ishte vetem pjesa e pare e eksperimentit, pasi per shkak te energjise se larte, jeta e filamenteve te plazmes ka qene teper e shkurter, dhe shkarkesat elektrike nuk kane mundur te arrijne ne toke. Pasi te riprogramojne lazerat dhe te bejne te mundur perdorimin e frekuencave te impulseve me komplekse, do te tentojne te krijojne filamente me jetegjate, ne menyre qe te mundesojne shkarkimin e rrufeve ne toke.
Mundesia per te provokuar rrufe ka rendesi qofte per kerkimet shkencore, qofte per te studiuar impaktet praktike, si p.sh studimi i ndjeshmerise se avioneve ndaj rrufeve ose studimi i reagimit se infrastrukturave me te komplikuara si linjat elektrike te nje qyteti ndaj fenomeneve natyrore si stuhite.
Idea e perdorimit te impulseve lazer per te cliruar rrufe, eshte shfaqur qysh para rreth 30 vitesh, por deri me sot askush nuk kishte arritur ta vinte ne perdorim, edhe per shkak te fuqises se pamjaftueshme te lazerave. Lazerat e rinj te perdorur ne eksperimentin ne fjale, kane arritur ta realizojne me se miri qellimin e tyre, edhe pse mbetet akoma pune per tu bere, ne menyre qe rrufete te zoterohen ne maksimumin e mundshem. Kasparian dhe koleget e tij marrin pjese edhe ne projektin Teramobile, nje program i financuar nga Qendra kombetare e kerkimeve (CNRS) franceze dhe nga Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG) qe ka si qellim krijimin e nje lazeri te levizshem, ne gjendje te krijoje filamente plazme duke perdorur impulse sa me te shkurter.
Me sa duket, frika qe e beri Zeusin te denoje me lidhje ne malin Kaukaz Prometeun per te sherbyer si shembull per rebeluesit e tjere, ka qene me se e justifikuar!
Burimi: leScienze.it
xixa
Prill 15, 2008
Miti i Prometeut dhe ndëshkimi i Zeusit mbeten edhe sot një enigmë për botën racionale të Shkencës.
Së pari, Titani Promete krijoi njerëzit nga një tog balte dhe, megjithë kundërshtimin e Zeusit të gjithëfuqishëm ju mësoi atyre metalurgjinë – mes të tjerash arte.
Së dyti, gjithmonë në kundërshtim me Zeusin, ju dha njerëzve zjarrin që e kish vjedhur diku në farkat e Titanëve.
Nën dritën e njohjes së sotme teleologjike lidhur me Gjenezën, i bie që jo vetëm Prometeu zëvëndëson vetë Zotin mbi tokë, por edhe Mesinë e shkencave. Jo vetëm që ngrihet vetë kundër Autoritetit më të fuqishëm por edhe udhëheq njerëzit në revolucion (me anë të Zjarrit).
Ja pra kush është Prometeu: zëdhënës i Providencës dhe Mesi, i pari rrebel dhe revolucionar i Historisë. Si “shpërblim” të herezisë së tij, Zeusi e lidhi me zinxhirë në Kaukaz dhe i dërgoi shqipen t’i hante mëlçinë.
Përse Zeusi nuk i lëshoi një nga ato rrufetë që mbante në grusht pêr të larë hesapet me të? Pasi, bëhet fjalë pêr “alter egon” e tij, dyzimin e vetë Kryeperëndisë – gjysma e tij e brendshme, që i pêrkushtohet njerëzimit.
Le të flenë të qetë Kasparianët rrufendjellës blasfemues të Qiellit. Zeusi nuk do të denjojë t’ju lëshojë mbi kokë një nga ato rrufetë e tij të shumta, pasi është ai vetë që ju hapi rrugën e Pafundësisë.
geri
Prill 19, 2010
a e dini se cfare eshte miti i prometeut
JONIDA*ALEKS*OLLDASHI
Prill 25, 2010
Miti i ka terhequr per nje kohe te gjate antropologet.Jane bere gjithashtu lidhje dhe mes praktikave te gjetura ne kontekstet tribale dhe ne trashegimine e hershme evropiane , gje qe deshmohet dhe nga popullariteti i vazhdueshem i vepres se FRAZERIT *DEGA E ARTE* . Mitet jane tregimet mbi boten , mbi menyren sesi ajo u krijua dhe u be kjo qe eshte sot, mbi nje areal te mbinatyrshem te ngjarjeve perpara botes natyrore te prekshme, ato jane tregime qe besohen si te verteta dhe jane ne nje fare menyre te shenjta.Megjithate , duke e pare mitin si nje tregim te se kaluares qe sherben si status per te tashmen ne mund te shtremberojme lehtesisht konceptimet mbi nje bote ku e shkuara , e tashmja dhe e ardhmja jane te lidhura , ku e shkuara antike jetohet ne te tashmen , ku femijet qe priten te lindin pas nje viti dhe shpirtrat e atyre qe kane vdekur te rikthehen ne nje forme te re.etj……….
JONIDA OLLDASHI
Prill 25, 2010
Levi-Strauss(1969-1971) ka argumentuar se kudo neper bote njerezit jane inntelektualisht te shqetesuar per shkak te kontadiktave te ekzistences-nga vdekja, nga karakteri yne i dyfishte , si pjese e natures qe vazhdimesishte transfomohet nga kultura , nga kundershtite e shpirtit e te trupit.
kritiket
Janar 28, 2011
interesante!
manuOldda
Janar 30, 2011
kush do me ndimoje me nje ese fizolofike “mit i prometeut” me duhet per te ejten ju lutem…:)
manuOldda
Janar 30, 2011
kush do me ndimoje me nje ese fizolofike “mit i prometeut” me duhet per te ejten ju lutem…:)
xheni
Shkurt 3, 2011
hahaahha manioldda dhe un per ate esse po plas trute,,,,,e kam per nsr,,,u cmenda
kritiket
Shkurt 4, 2011
o po po… sa keq jane katandisur keta te rinjte e sotem; futen neper bloge dhe kerkojne ndihme per detyrat e shkolles, po ato detyra jane per jo o te mjere, futni mendimin tuaj sado banal dhe femijenor qe te jete, dhe me pas i kerkoni profesoresqe, ne klase, t’ju le kohe qe te diskutoni mbi pikepamjet e njeri-tjetrit!
antigona
Maj 5, 2011
waaa une e bera esene filozofike per prometeun
)))))
kejsi
Shkurt 5, 2012
mund te ma thuash pak si e bere ?
antonella
Maj 9, 2011
ju lutem nje informacion per prometeun
Vegeta
Shtator 18, 2011
bobobo si nuk ka faqe per Prometeun
tomi_puleri@hotmail.com
Janar 23, 2012
ej ku me gjet nai ese filozofike per prometeun ????
megi
Janar 31, 2012
po kerkoj 1 ese filozofike per mitin e prometeut… mund te me ndihmoni? faleminderit per mirkuptimin…
kejsi
Shkurt 5, 2012
ese pe mitin e prometeut please
ariola
Mars 6, 2012
pershendetje jame nje vajz 16- vjqare doja shum qe ju te me ndihmonit qe te gjija” informacion per prometeun” ju lutem me ndihmon se kame per te shkura sot ne oren 12-te ne shkolle ju lutem
ariola
Mars 6, 2012
informacion per prometeun ju lutem si munde te me ndihmoni
ariola
Mars 6, 2012
me ndihmon shpejt ju lutem
ariola
Mars 6, 2012
po ku mund te marre une pergjigjjen
meti
Mars 6, 2012
a do me beni ndonje zgjidhje ju lutem
leona
Mars 26, 2012
boll more paskeni informacione qka po doni ma shum??