NASA bombardon henen

NASA ka bombarduar Henen duke permbyllur keshtu fazen e pare te misionit “Lcross” i cili ka si qellim kerkimin e ujit ne satelitin e Tokes.

Raketa “Centaur” eshte perplasur me kraterin henor Cabeus, ne afersi te polit te jugut henor per te kerkuar rezerva te metejshme hidrike, e ndjekur nga “sonda nene”.

Impakti ka ndodhur me nje shpejtesi me te madhe se 7 mije kilometer ne ore rreth ores 7:33 (13:33 me oren tone lokale), me disa minuta vonese nga orari i parashikuar, duke ngritur nje re pluhuri henor.

Sonda pati vetem kater minuta kohe per te filmuar dhe fotografuar efektet e impaktit nepermjet pajisjeve qe gjendeshin ne bord, per te kerkuar avuj ujore ose fragmente akulli ne rene e detriteve te ngritura nga shperthimi.

Misioni spektakolar mund te konfirmoje rezultatet e sondes indiane “Chandrayaan-1”, qe ka zbuluar gjurme uji ne siperfaqen henore.

Marre nga: top-channel.tv

NOBEL 2009: Pak “drite” ne Nobelin e fizikes

Cmimi nobel per fiziken kete vit nderon teknologjite e bazuara mbi driten, zbulimi i te cilave ndrushoi pergjithmone fusha si astrofozika po aq sa edhe jeten tone te perditshme. Neqoftese po lexoni kete artikull atehere me siguri jini duke perdorur internetin, dhe me siguri e njihni rendesine e tij. Mundesia per te patur nje internet ashtu si e njohim sot qe lejon shkarkimin e videove, programeve, materialeve multimediale ne pak minuta i detyrohet vecanerisht mundesise fizike te shperndarjes se informacionit me shpejtesine e drites. Te gjitha keto progres bazohen mbi studimet e Charles Kuen Kao, Willard Sterling Boyle et George Elwood Smith, te cilet kete vit jane shperblyer me cmimin me prestigjoz ne shkence. Me 1960 Charles Kuen Kao (i lindur ne Kine por me kombesi britanike) pati idene se informacioni mund te transportohej realisht ne formen e impulseve te drites ne fibra qelqi, neqoftese arrihej te krijohej nje material vecanerisht i paster. Nderkohe qe ne epoken e tij disa dhjetra metra te materialit me te paster te kohes arrinin te bllokonin shperndarjen e sinjalit, ai arriti te vertetoje se largesi prej qindra kilometrash mund te pershkroheshin pa patur humbjen me te vogel te informacionit. Ne vitin 1966 ai arriti te provoje rezultatet e tij ne menyre eksperimentale dhe ne vitin 1970 tre kerkues te tjere prodhuan fibren e pare optike. E pandjeshme ndaj fenomeneve atmosferike, ndaj lekundjeve elektromagnetike, ajo ishte ne gjendje te transportonte 65000 here me shume informavion se fijet e bakrit. Revolucioni sapo kishte filluar…

Gjysma tjeter e Cmimit i takon Willard Sterling Boyle et George Elwood Smith. Studimet e tyre kishin si qellim realizimin e kapesve te sinjalit CCD (Charge-Coupled Device). Megjithese emri mund te duket pak i veshtire dhe ekzotik, ata gjenden kudo ne kamerat e sotme dixhitale. Keta marres perdorin efektin fotoelektrik te teorizuar nga Ajnshtajni nepermjet teorise se kantave. Fotoni, qe s’eshte nje “copez” drite (thermija minimale e drites), krijon nje shkarkese elektrike sa here qe perplaset mbi nje gjysem-percjelles. Duke matur intensitetin e kesaj shkarkese elektrike mbi nje material te ndertuar ne forme rrjete, jemi ne gjendje te njohim ngjyren qe e materialit qe e ka devijuar kete foton deri ne kapesi tone. Cdo qelize e kesaj rrjete perben nje pixel, te cilet duke u bashkuar krijojne nje imazh (fotografi ose video). Kjo eshte ajo cka qendron ne qender te cdo aparati dixhital, qe ne mund te perdorim qe nga celulari deri tek kamerat me te avancuara.

NOBEL 2009: Cmimi i mjekesise hap javen e Nobelit!

Sot hapet java e nobelit me ndarjen e cmimit per mjekesine. Per kete vit cmimi i ka shkuar 3 kerkuesve amerikane (ne foto nga e majta ne te djathte) mjekeve Elizabet H. Blekbern (Elizabeth H. Blackburn – University of California San Francisco, CA, USA),  Karol Greider (Carol Greider – Johns Hopkins University School of Medicine Baltimore, MD, USA) dhe Xhek Sostak (Jack  Szostak  - Harvard Medical School; Massachusetts General Hospital Boston, MA, USA; Howard Hughes Medical Institute) per kerkimet e tyre mbi kromozomet.

Zbulimet e tyre treguan se si kromozomet mund te kopjoheshin ne menyre te plote gjate ndarjes qelizore, dhe sesi informacioni i mbajtor ne to nuk demtohej, ose shkaterrohej. Pergjigja mbahet ne nje pjese te vogel ne fund te kromozomit, te quajtur telomer, dhe ne enzimen qe i formon, telomeraza.

Elizabet Blekbern dhe Xhek Sostak zbuluan se nje sekuence ADN-je e ndodhur ne telomeret ishte pergjegjese per rruajtjen e informacionit ne kromozomet gjate ndarjes. Greider dhe Blekbern arriten te shpjegonin se si ADN-ja e telomereve prodhohej nga telomeraza. Keshtu u mund te kuptohej se si kromozomet mund te mbroheshin dhe se si telomeret ndertoheshin nga telomeraza.

Ndarja e cmimeve “Nobel” ka startuar ne Stokholm dhe  dhenia e tyre perfundon me 12 tetor, me ate te Ekonomise. Fituesit do te ndajne vleren e cmimit prej 1 milion Eurosh (1.4 milione dollaresh)

Burimi: nobelprize.org
Fotoja qe shpjegon kerkimet e bera (anglisht .pdf)

Sida: Shkencëtarët deshifrojnë gjenomën e virusit Hiv.

Studiuesit e Universitetit të Karolinës së Veriut në Chapel Hill (USA) kanë deshifruar për herë të parë gjenomën e virusit të Hiv (Human Immunodeficiency Virus).
Lajmi, që zë faqen e parë të revistës shkencore Nature, tregon se tashmë mund të kuptohen strategjitë e përdorura nga virusi si dhe të mund të prodhohen ilaçet antivirale.

Ndërlikimet dhe vështirësia e deshifrimit, deri më sot, qëndronin në faktin që HIV i magazinonte informacionet e tij në Rna (acidi ribonucleic) në vënd të elikës së dyfishtë, si gjithë viruset e tjerë.
Edhe në të kaluarën janë bërë zbulime për pjesë të vogla të gjenomës së Rna së Hiv, por kësaj rradhe bëhet fjalë për dy filamente shumë të gjatë të përbëra nga rreth 10mijë nukleotidi çdonjëri.

Kevin Weeks dhe kolegët e tij kanë përdorur teknologjinë e analizës së Rna-së të quajtur “Shape” për të deshifruar të gjithë strukturën e gjenomës së virusit deri në nivelin e nukleotideve të veçantë. Siç dyshohej, përbërja e nukleotideve influencon në prodhimin e proteinave, por shkencëtarët treguan që struktura e Rna influencon edhe shumë faza të ciklit infektiv të Hiv.

Falë këtij zbulimi mund të hidhet dritë në rolin e gjenomës së Rna në ciklin vital të një virusi si Hiv: “një mundësi është ajo që të modifikojmë sekuencën e Rna e të shikojmë nëse virusi e vë re këtë apo jo. Sepse kështu mund të shohim se, nëse duke ndryshuar apo goditur diçka të tij, mund të ndryshojmë edhe rritjen apo përhapjen e tij” shpjegon Weeks, që shton edhe që: ” kemi filluar të kuptojmë trukun që gjenoma përdor për të ndihmuar virusin që të maskohet dhe të mos zbulohet në organizmin e njeriut”.

Kjo është një ndihmë e madhe qëju vjen studiuesve për të kuptuar ciklin jetësor të gjenomës së Rna, e cila nga ana e saj përcakton edhe ciklin jetësor të Hiv.
Nga viti 1981, kur ekzistenca ju bë e njohur opinionit publik, llogaritet se Sida ka shkaktuar 25 milionë të vdekur dhe 33 milionë të sëmurë apo sieropozitivë.

Projekti Natal: e ardhmja e videolojrave

Microsofti kesaj rradhe duket se ka vendosur ti ndryshoje rregullat ne menyre madheshtore. Pas Wii dhe Wii-mote (doreza e kompiuterit te lojrave te krijuar nga Nintendo) te cilet revolucionalizuan menyren per te luajtur dhe ndervepruar me kompiuterin, tanime eshte Microsofti me Xbox-in e tij qe vendos te drejtoje garen. Projekti Natal eshte me te vertete dicka impresionuese, mbi te gjitha per faktin se hedhja e tij ne treg eshte mjaft e afert. Nje kamera dhe nje mikrofon te integruar ne nje kompiuter lojrash Xbox dhe nje teresi programesh qe trajtojne informacionet e marra. Dallim levizjesh, njohje fytyre, njohje dhe interpretim i komandave zanore, jane disa prej “aftesive” qe do te kete nje kompiuter dhe qe do te mund te lejojne nje menyre krejt te re te konceptimit te lojes ne vetvete. Njeriu nuk do te jete me lojtari, por pjese e vete lojes…
Ne qofte se, sic shihet qarte ne video menyra se si do te luajme ne te ardhmen mund te ndryshoje rrenjesisht, perdorimet dhe pershtatjet e ketij sistemi mund te rivolucionalizojne perfundimisht menyren per te ndervepruar me kompiuterin.